ЕАГ ва Ўзбекистоннинг ўзаро баҳолаши
Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича Евроосиё гуруҳи (Eurasian Group, EAG) — бу Молиявий ҳаракатлар бўйича ишчи гуруҳ (Financial Action Task Force, FATF) турида фаолият юритувчи минтақавий тузилма бўлиб, Евроосиё минтақаси мамлакатларини жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш (ЖФОДЛ/ТМҚК) соҳасида ягона стандартларни ривожлантириш мақсадида бирлаштиради.
ЭАГ қуйидаги йўналишларда аъзо давлатларнинг саъй-ҳаракатларини мувофиқлаштиради:
- ФАТФнинг халқаро стандартларини жорий этиш;
- молиявий операцияларнинг шаффофлигини ошириш;
- шубҳали транзакциялар ҳақида маълумот алмашиш;
- ўзаро баҳолашни ўтказиш — миллий тизимнинг ЖФОДЛ/ТМҚК самарадорлигини чуқур текшириш.
Ўзбекистон 2005 йилдан буён ЕАГнинг тўлақонли аъзоси ҳисобланади ва методологиялар ҳамда амалий қўлланмаларни ишлаб чиқишда фаол иштирок этади.
Ўзаро баҳолаш — миллий ЖФОДЛ/ТМҚК тизимининг ФАТФнинг халқаро стандартларига мувофиқлигини комплекс текшириш ҳисобланади.
Баҳолаш жараёни икки асосий йўналишда амалга оширилади:
- Техник мувофиқлик — миллий қонунлар, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва тартибга солувчи жараёнлар ФАТФнинг 40 тавсиясига қай даражада мувофиқ экани текширилади.
- Тизим самарадорлиги — амалдаги ЖФОДЛ/ТМҚК механизмлари қандай ишлаши таҳлил қилинади, жумладан:
- шубҳали операцияларни аниқлаш ва тергов қилиш;
- банклар, финтеч-компаниялар ва бошқа субъектлар устидан назорат;
- рискларни бошқариш;
- идоралараро ҳамкорлик ва халқаро ҳамкорлик.
Баҳолаш натижалари мамлакатнинг нуфузига, унинг риск-профилига ҳамда халқаро банклар ва инвесторлар билан муносабатларига таъсир кўрсатади.
