ЕАГ ва Ўзбекистоннинг ўзаро баҳолаши

Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича Евроосиё гуруҳи (Eurasian Group, EAG) — бу Молиявий ҳаракатлар бўйича ишчи гуруҳ (Financial Action Task Force, FATF) турида фаолият юритувчи минтақавий тузилма бўлиб, Евроосиё минтақаси мамлакатларини жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш (ЖФОДЛ/ТМҚК) соҳасида ягона стандартларни ривожлантириш мақсадида бирлаштиради.

ЭАГ қуйидаги йўналишларда аъзо давлатларнинг саъй-ҳаракатларини мувофиқлаштиради:

• ФАТФнинг халқаро стандартларини жорий этиш;
• молиявий операцияларнинг шаффофлигини ошириш;
• шубҳали транзакциялар ҳақида маълумот алмашиш;
• ўзаро баҳолашни ўтказиш — миллий тизимнинг ЖФОДЛ/ТМҚК самарадорлигини чуқур текшириш.

Ўзбекистон 2005 йилдан буён ЕАГнинг тўлақонли аъзоси ҳисобланади ва методологиялар ҳамда амалий қўлланмаларни ишлаб чиқишда фаол иштирок этади.

Ўзаро баҳолаш — миллий ЖФОДЛ/ТМҚК тизимининг ФАТФнинг халқаро стандартларига мувофиқлигини комплекс текшириш ҳисобланади.

Баҳолаш жараёни икки асосий йўналишда амалга оширилади:

1. Техник мувофиқлик — миллий қонунлар, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва тартибга солувчи жараёнлар ФАТФнинг 40 тавсиясига қай даражада мувофиқ экани текширилади.
2. Тизим самарадорлиги — амалдаги ЖФОДЛ/ТМҚК механизмлари қандай ишлаши таҳлил қилинади, жумладан:
   • шубҳали операцияларни аниқлаш ва тергов қилиш;
   • банклар, финтеч-компаниялар ва бошқа субъектлар устидан назорат;
   • рискларни бошқариш;
   • идоралараро ҳамкорлик ва халқаро ҳамкорлик.

Баҳолаш натижалари мамлакатнинг нуфузига, унинг риск-профилига ҳамда халқаро банклар ва инвесторлар билан муносабатларига таъсир кўрсатади.

---