2026 йил 27 февраль куни Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида Халқаро валюта жамғармаси (XVJ) билан ҳамкорликда “Кавказ ва Марказий Осиё (CCA) ҳамда Ўзбекистоннинг иқтисодий истиқболлари ва институционал салоҳиятини ошириш” мавзусида илмий-амалий анжуман бўлиб ўтди.
Тадбир доирасида қуйидаги тақдимотлар ўтказилди:
Субир Лалл (IMF) — “Кавказ ва Марказий Осиё минтақасининг иқтисодий истиқболлари”;
Коба Гвенетадзе (IMF) — “Ўзбекистон иқтисоди ва ислоҳотлар дастури”;
Хольгер Флёркемайер (CCAMTAC) — “CCAMTACнинг Ўзбекистондаги фаолияти ва салоҳиятни ривожлантириш тадбирлари”.
Анжуманда бир нечта университетлардан талабалар иштирок этиб, минтақавий ва миллий макроиқтисодий тенденциялар ҳақидаги тушунчаларини бойитди.
XVJнинг маълумотига кўра, 2025 йилда Кавказ ва Марказий Осиё минтақасидаги аксарият иқтисодиётлар барқарор бўлиб қолди. Иқтисодий ўсишга асосан нефть ишлаб чиқаришнинг ошиши, хориждан юбориладиган пул ўтказмалари кўпайиши ва туризмнинг ривожланиши таъсир кўрсатди. Кўпгина мамлакатларда инфляция ошди ва валюта курслари пасайди, аммо ўрта муддатда инфляция аста-секин пасайиши кутилмоқда.
2026 йилга минтақавий ўсиш прогнозлари 2025 йил апрель ойидаги баҳолашларга нисбатан юқорилагани таъкидланди. Макроиқтисодий барқарорликни сақлаш учун молиявий захираларни тиклаш, зарур бўлганда қатъий пул-кредит сиёсатини давом эттириш, фискал тизимни мустаҳкамлаш ва марказий банкнинг мустақиллигини ошириш муҳимлиги белгилаб ўтилди.
Ўзбекистон иқтисоди ва ислоҳотлар дастури тақдимоти давомида Ўзбекистоннинг реал ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) 2025 йилда 7,7 фоизга ўсгани ва 2026 йилда 6,2 фоизга ўсиши прогноз қилиниши, бу асосан ички талаб билан қўллаб-қувватланиши таъкидланди. Инфляция 2025 йилда 7,3 фоизни ташкил этганлиги айтилди.
Марказий банк 2025 йил март ойидан бери сиёсат ставкасини 14 фоизда ушлаб келмоқда, бу эса инфляцияни камайтириш ва макроиқтисодий барқарорликни таъминлашга қаратилган.
2025 йилда бюджет дефицити ЯИМнинг тахминан 2 фоизини ташкил этди. Давлат ва ташқи қарзлар 2020 йилдан бери барқарор бўлиб қолмоқда ва Жаҳон банки билан биргаликда олиб борилган таҳлилга кўра ташқи қарз бўйича хавф паст деб баҳоланган. Шу билан бирга, халқаро захиралар 2025 йил октябрь ойи охирида тахминан 13 ойлик импортни қоплашга етарли даражада бўлганлиги қайд этилди.
Марказий Осиё ва Кавказ минтақавий макроиқтисодий техник ёрдам маркази (CCAMTAC) 2021 йил февраль ойида Қозоғистоннинг Олмаота шаҳрида ташкил этилган бўлиб, аъзо давлатларга иқтисодий институтларни мустаҳкамлаш ва макроиқтисодий бошқарув салоҳиятини ошириш бўйича кўмак беради. XVJнинг минтақадаги роли макроиқтисодий сиёсат таҳлили, кредитлаш ва техник ёрдам орқали салоҳиятни оширишдан иборат.
Ўзбекистонда CCAMTAC бир қатор йўналишларни ривожлантиришда кўмаклашган. Жумладан, Давлат статистика қўмитасига чораклик миллий ҳисобларни тузиш учун маълумот манбалари ва методологияларини ишлаб чиқишда ҳамда чораклик ЯИМ бўйича алоҳида вақт қаторларини эълон қилишда, давлат мулкидаги корхоналарнинг фискал хавфларини баҳолаш ва ҳисобот бериш, шунингдек Хазина хизмати қўмитасига кўмак орқали фискал нақд пул бошқарувини мустаҳкамлашда ёрдам кўрсатилди.
Илмий анжуман Марказий Осиё ва Кавказ минтақаси ҳамда Ўзбекистоннинг макроиқтисодий ривожланишини, жумладан янгиланган ўсиш ва инфляция прогнозлари, бюджет ва ташқи иқтисодий кўриниш, институционал ислоҳотлар ва салоҳиятни ривожлантириш тадбирларини батафсил баҳолашни тақдим этди. Тақдимотларда кучли бюджет тизимлари, ишончли пул-кредит сиёсати, валюта курсларининг мослашувчанлиги ва институционал мустаҳкамлашнинг макроиқтисодий барқарорлик ҳамда барқарор ўсишни таъминлашдаги аҳамияти таъкидланди. Анжуман қизиқарли савол-жавоб сессияси билан якунланди, унда университет талабалари ўз саволларини бериш ва тақдимотчилар билан бевосита мунозара қилиш имкониятига эга бўлди.
