Markaziy bankda tijorat banklari kuzatuv kengashlari mustaqil a’zolarining yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankida tijorat banklari kuzatuv kengashlarining mustaqil a’zolari bilan professional uchrashuv va muloqot bo‘lib o‘tdi. Tadbir bank tizimi aktivlari sifatini oshirish va muammoli kreditlarni (NPL) samarali boshqarish masalalariga bag‘ishlandi.

Uchrashuvni O‘zbekiston Markaziy banki raisi Timur Ishmetov ochib berdi. U o‘z nutqida bank tizimining hozirgi holati, rivojlanishining asosiy tendensiyalari, shuningdek, mavjud xatarlar va ularning oldini olish bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar haqida ma’lumot berdi. Kuzatuv kengashlarining samarali korporativ boshqaruvni ta’minlash, xatarlarni boshqarish tizimini kuchaytirish va banklarning kredit portfeli sifatini oshirishdagi roliga alohida e’tibor qaratildi. 

"Biz kuzatuv kengashlarining mustaqil a’zolari samarali korporativ boshqaruvni ta’minlash va bank sektorining barqaror rivojlanishini qo‘llab-quvvatlashda faol va mas’uliyatli rol o‘ynashini kutmoqdamiz. Markaziy bank barchangiz bilan bank tizimini mustahkamlash va uzoq muddatli barqarorligini ta’minlash yo‘lida konstruktiv hamkorlik qilishga va birgalikda ishlashga tayyor."

Tadbirning asosiy qismi SQB kuzatuv kengashi raisi Odilbek Isakov moderatorligida taqdimotlar va professional munozara shaklida o‘tdi.

"Bank aktivlari sifatini oshirish" sessiyasi doirasida ishtirokchilar bank aktivlari sifatini yaxshilash bo‘yicha amaliy yondashuvlarni muhokama qildilar. Banklar kuzatuv kengashlarining mustaqil a’zolari kredit siyosatini takomillashtirish, kredit qo‘mitalari faoliyati samaradorligini oshirish va xatarlarni boshqarish tizimini rivojlantirish bo‘yicha o‘z fikr-mulohazalarini bildirdi. Muhokama davomida korporativ va chakana kreditlarni anderrayting qilish jarayonlarini takomillashtirish, skoring modellarini qo‘llash va qarz oluvchilarni baholash sifatini oshirish masalalari ko‘rib chiqildi. Xususan, BRB, MKB va Kapitalbank kuzatuv kengashlarining mustaqil a’zolari kredit portfellari sifatini oshirish va risk-menejmentini takomillashtirish bo‘yicha o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashdilar.

"O‘zsanoatqurilishbank" ATB kuzatuv kengashi raisi va mustaqil a’zosi Odilbek Isakov muhokama qilinayotgan mavzuning hozirgi sharoitdagi ahamiyatini ta’kidladi:

"Bugun bizda juda muhim sessiya bor. Bu O‘zbekiston uchun ham, butun dunyo uchun ham muhim, ayniqsa, o‘zgaruvchan geosiyosiy vaziyat sharoitida. Fikrimizcha, har bir mamlakat o‘z vazifalariga, jumladan, bank sektorining barqarorligiga e’tibor qaratishi lozim. O‘tgan yilgi juda muvaffaqiyatli tadbirdan so‘ng biz bir mavzuga e’tibor qaratishga qaror qildik - aktivlar sifatini oshirish va muammoli kreditlar bilan ishlash yondashuvlari."

"Muammoli kreditlarni samarali boshqarish" sessiyasi muammoli qarzdorlik bilan ishlash masalalariga bag‘ishlandi. Muhokama davomida muammoli kreditlarni boshqarishda yuzaga keladigan asosiy muammolar, shuningdek, ularni hal qilishning zamonaviy vositalari va mexanizmlari ko‘rib chiqildi. Ishtirokchilar kreditlarni restrukturizatsiya qilish, qarzlarni undirish tartib-taomillarini takomillashtirish va muammoli aktivlarni ixtisoslashgan kompaniyalarga o‘tkazish mexanizmlarini rivojlantirish masalalarini muhokama qildilar. "Asakabank", "SQB", "Tenge Bank" va "TBC Bank" kuzatuv kengashlarining mustaqil a’zolari tomonidan muammoli qarzdorlik bilan ishlash va NPLni tartibga solish vositalariga amaliy yondashuvlar taqdim etildi.

Alohida sessiya muammoli kreditlarni boshqarishning xalqaro tajribasiga bag‘ishlandi. Ishtirokchilar Turkiyadagi bank inqirozidan keyin muammoli aktivlarni hal qilish amaliyotini, shuningdek, Germaniya banklari tomonidan qo‘llanilayotgan yondashuvlarni muhokama qildilar. Muhokama doirasida ushbu amaliyotlarni O‘zbekiston bank tizimining o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda moslashtirish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.

Anor Bank kuzatuv kengashining mustaqil a’zosi Stefani Rivoal bunday professional munozaralar bank tizimini rivojlantirish uchun muhimligini ta’kidladi:

"Menimcha, bu juda yaxshi tashabbus, ayniqsa, bu yil xususiy banklar ham ishtirok etishga taklif qilindi. Bundan ko‘rinib turibdiki, Markaziy bank bank tizimini takomillashtirishga harakat qilmoqda va banklar o‘rtasida, ayniqsa muammoli kreditlar mavzusida tajriba almashishni qo‘llab-quvvatlamoqda. O‘zbekiston iqtisodiyoti o‘sishda davom etishi kerak, buning uchun esa kreditlash muhim. Bunda kreditlash barqaror bo‘lib qolishi kerak. Biz kuchli va barqaror bank tizimini ko‘rishni istaymiz va shuning uchun bu tashabbusni juda qadrli deb hisoblayman."

Xalq banki Kuzatuv kengashining mustaqil direktori Yekaterina Trofimova ham sohani rivojlantirishda regulyatorning rolini ta’kidladi:

“Hammasi "maydonda yolg‘iz jangchi bo‘lmaydi" tamoyiliga ko‘ra. Bu ochiq muloqot, ma’lumot almashish va tushunarli ish tamoyillarini o‘rnatishdir. Bu borada direktorlar kengashi asosiy rol o‘ynaydi, chunki u to‘g‘ri korporativ boshqaruvni yo‘lga qo‘yish imkonini beradi. U nafaqat muammoli kreditlar bilan ularning paydo bo‘lishi bo‘yicha ishlashga, balki ularning paydo bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun profilaktika choralarini qo‘llashga qaratilgan. O‘zbekistondagi regulyator to‘g‘ri kutilmalar va ish yo‘nalishlarini, jumladan, men, xususan, ishlash sharafiga muyassar bo‘lgan kuzatuv kengashlari uchun ham shakllantirib, muhim yo‘naltiruvchi rol o‘ynayotganini ko‘rish juda quvonarli."

Tadbir doirasida milliy bank tizimida xalqaro tajribani joriy etish, jumladan, "OTP" guruhi tajribasini "Ipoteka-bank" faoliyatida qo‘llash, banklarning muammoli va nosohaviy aktivlarini boshqarish bo‘yicha investitsiya tuzilmalarini tashkil etish bo‘yicha amaliy misollar ham taqdim etildi.

Ishtirokchilar, shuningdek, muammoli aktivlar bilan ishlashning mumkin bo‘lgan institutsional mexanizmlarini, jumladan, banklarning muammoli aktivlarini birlashtirish va ularni tizim darajasida yanada samarali boshqarish imkonini beruvchi ixtisoslashtirilgan tuzilmalar (bad bank) yaratish bo‘yicha xalqaro amaliyotni muhokama qildilar.

O‘tkazilgan uchrashuv regulyator va banklar kuzatuv kengashlarining mustaqil a’zolari o‘rtasida tajriba almashish uchun muhim tajriba maydoniga aylandi. Tadbir doirasida bo‘lib o‘tgan muhokamalar bank sektori barqarorligini yanada mustahkamlash, aktivlar sifatini oshirish va muammoli qarzlarni boshqarish mexanizmlarini takomillashtirishga xizmat qiladi.

Muhokama yakunida bank sektorini yanada rivojlantirish tizimli o‘zgarishlarni - korporativ madaniyat va banklarda kuzatuv kengashlari rolini kuchaytirishdan tortib, tartibga solish va shaffoflikning xalqaro standartlarini joriy etishgacha bo‘lgan jarayonlarni talab qilishi ta’kidlandi. Markaziy bank xalqaro standartlarga o‘tish va bank tizimida ma’lumotlar sifatini oshirish yo‘lini davom ettirmoqda. Muammoli aktivlar bilan samarali ishlash bozorini shakllantirish ham asosiy yo‘nalishlardan biri bo‘lib qolmoqda. Shu bilan birga, kuzatuv kengashi a’zolari va mustaqil direktorlarning faol pozitsiyasi banklarda barqaror va mas’uliyatli boshqaruv amaliyotini shakllantirishda muhim rol o‘ynashi ta’kidlandi.

Batafsil